آشنایی با انواع سردرد و روش های درمان

سردرد تجربه ناخوشایندی است که همه ما با آن روبرو شده ایم. گاهی این درد خفیف و گذرا بوده و در پاره ای اوقات روزهای پی در پی شخص را مبتلا می کند. جالب است بدانید که بافت مغز و استخوان جمجمه هرگز درد نمی گیرد زیرا این مجموعه فاقد اعصاب گیرنده پیام درد است. درد ناشی از سردرد مربوط به  لایه نازک بافتی است که استخوان جمجمه را احاطه کرده است.عضلات اطراف جمجمه، بافت نازک سطح مغز و نخاع ( مننژ) بافت اطراف سینوس ها، چشم و گوش ها دارای رگ ها و اعصاب حسی هستند که در اثر تحریک، ملتهب شده و باعث سردرد می شوند.

سردردها می توانند تیر کشنده، ثابت، متناوب، خفیف و یا شدید تر باشند و این بستگی به نوع سردرد دارد. سردرد در همه سنین دیده می شوند و کمتر کسی است که تاکنون یکی از انواع سردرد را تجربه نکرده باشد. درمان سردرد در مواردی که درد بسیار شدید بوده و موجب اختلال در زندگی فرد شود، الزامی است. در این مطلب با انواع سردرد و راه های درمان آن آشنا می شویم.

انواع سردرد

پزشکان توانسته اند بیش از 300 نوع سردرد را شناسایی کنند که به دلایل مختلف ایجاد شده اند. علت اصلی بسیاری از انواع سردرد ناشناخته بوده و به لحاظ پزشکی منشا درد مشخص نشده است. درمان سردرد با توجه پیچیدگی های آن اندکی دشوار است. شناخت نوع سردرد و عامل محرک سردرد در درمان تاثیر مثبت دارد.

سردردهای تنشی(Tension-type headaches)

سردردهای تنشی از دردهای عود شونده با شدت ملایم تا متوسط هستند که بیش از سه چهارم افراد بزرگسال را درگیر کرده است. برخی از این افراد مدت های طولانی با این مشکل روبرو بوده و هرگز اقدام به درمان بیماری نکرده اند. سردرد تنشی جزئی از زندگی بسیاری از شهروندان در شهرهای بزرگ است. سهل انگاری در درمان سردرد تنشی و عود مکرر آن در برخی موارد منجر به سردردهای بسیار شدید شده که فرد مبتلا را 4 روز در هفته درگیر می کند. انواع سردرد در صورت شدت می توانند زندگی روزانه و عملکرد فرد را دچار مشکل کنند. افرادی که سردرد تنشی را تجربه کرده اند می دانند که این درد به صورت مبهم در سر ایجاد شده و با فشار در دو طرف سر همراه است. گاهی درد تا مفاصل گردن و شانه ها و حتی ماهیچه های فک هم منقل می شود. سردرد تنشی در بازه زمانی 20 دقیقه تا 120 دقیقه نوسان داشته و فرد را دچار دردهای آزار دهنده می کند.

درمان سردرد تنشی

علت اصلی سردرد تنشی به درستی مشخص نشده ولی بدون تردید خستگی، اضطراب، تحریکات عصبی و بیقراری روی تکرار سردرد تنشی تاثیرگذار است. جهت پیشگیری از شروع انواع سردرد می بایست محرک های به وجود آورنده شناسایی شوند. خود فرد بهترین کسی است که می تواند منشا درد را پیدا کند. از آنجاییکه سردرد تنشی اغلب همراه با تنش ایجاد می شود، بهتر است روش های ریلکسیشن و آرام سازی ذهنی را فرا بگیرید. تمرینات آرامش بخش یوگا و مدیتیشن می تواند تنش های ذهنی را برطرف کرده و بهبود نسبی را به همراه داشته باشد. در زمان شروع سردرد تنشی با گرفتن یک دوش کوتاه آب گرم و سپس استراحت و خواب کوتاه، می توان از شدت سردرد کم کرد. به تجربه دیده شده افرادی که به لحاظ ذهنی خسته باشند و وعده های غذایی را حذف کنند، احتمال بروز سردرد تنشی را بیشتر دارند.

سردرد تنشی یکی از انواع سردرد رایج است که به طور معمول با مسکن های ضد التهابی کاهش پیدا می کند. داروهای مجاز در این مورد عبارتند از آستامینوفن، آسپیرین، ایبوپروفن، ناپروکسین و مسکن های بدون استروئید. این داروها از عود دوباره سردرد جلوگیری نمی کنند و تنها درد فعلی را کاهش می دهند. در صورت تکرار زیاد سردرد و یا شدت آن نیاز به درمان پزشکی و استفاده از داروهای مسکن قوی تر می باشد. در موراد بسیار اندکی مصرف داروهای ضد افسردگی با توجه به شرایط بیمار تجویز می شود. تعداد افرادی که نیاز به داروهای ضد افسردگی برای درمان سردردهای تنشی دارند، بسیار کم و محدود است.

سردرد میگرن

میگرن از انواع سردرد اولیه است که در کودکان و بزرگسالان دیده می شود. شیوع میگرن قبل از بلوغ در بین پسران و دختران، به طور مساوی گزارش شده و تفاوت معناداری بین دو جنس از لحاظ ابتلا به میگرن وجود ندارد. در بزرگسالان همیشه تعداد زنان مبتلا به میگرن بسیار بیشتر از مردان است و اغلب مبتلایان به میگرن را زنان تشکیل می دهند. تحقیقات نشان دهنده آن است که 70 درصد از مبتلایان به سردردهای میگرنی که تحت درمان قرار می گیرند، سابقه فامیلی از این بیماری را دارند بنابر این نقش وراثت در میگرن را نمی توان نادیده گرفت. سردرد میگرنی چندین ساعت ادامه دارد و فرد را عصبی، افسرده، کج خلق و بی قرار می کند. بیشترین زمان شروع میگرن، شب گزارش شده است.

میگرن از سردردهایی است که ناگهان ظاهر شده و درد بسیار شدیدی را ایجاد می کند. به نظر می رسد برخی محرک های خارجی می توانند حملات میگرن را تشدید کنند. طبق گزارش های رسیده اغلب بیماران به این محرک ها واکنش نشان داده و دچار سردرد میگرنی می شوند برخی از این موارد عبارتند از: به هم خوردن ریتم خواب( پر خوابی یا کم خوابی)، تغییرات آب و هوایی( سرما یا گرمای ناگهانی)، فشار عصبی، صدای ناهنجار محیط، تحریک نوری، بوهای شدید، خستگی و کوفتگی، عدم تغذیه مناسب( گرسنگی و یا خوردن غذاهای فراوری شده) ، مصرف الکل و حتی خوردن شکلات و پنیر.

درمان میگرن

در حدود 20 درصد از بیماران اختلالات بینایی را به همراه سردرد میگرن تجربه می کنند. انواع سردرد با نشانه هایی همراه است که دیدن جرقه و نورهای چشمک زن، هاله بینی و دیدن خطوط مواج نورانی در برخی موارد نابینایی موقتی از علائم شاع در میگرن است. میگرن از انواع سردرد ضربه دار یک طرفه است که بین 2 تا 72 ساعت ادامه دارد. تحمل درد میگرن بسیار دشوار است و بیمار نیاز به درمان های پزشکی دارد.

مصرف مسکن های کافئین دار نظیر استامینوفن، ایبوبروفن، ناپروکسن و آسپیرین تنها در مراحل اولیه و شروع سردرد تاثیرگذار است. چنانچه سردرد شدید و همراه با حالت تهوع باشد مسکن های معمولی نمی توانند درد را کاهش دهند. کسانی که به طور مکرر دچار انواع سردرد می شوند، نیاز به درمان های پزشکی تخصصی دارند. درمان میگرن با قرص، اسپری بینی و یا آمپول انجام می شود. ترکیبات دارویی حاوی sumatriptan، rizatriptan و zolmitriptan برای کاهش میگرن موثر هستند. استفاده از dexamethasone به همراه ضد تهوع نیز به همراه مسکن های قوی تر تاثیر خوبی در درمان میگرن دارد.

مصرف خودسرانه دارو موجب تکرار حملات میگرن شده و تبعات ناخوشایندی دارد. بهترین راه برای پیشگیری از انواع سردرد و میگرن دوری از محرک های شناخته شده است. چنانچه با تمام مراقبت ها همچنان هفته ای چند بار دچار سردرد میگرن باشید پزشک معالج از داروهای ضد افسردگی به همراه ترکیبات دارویی مسدود کننده بتا برای پیشگیری از حملات میگرن استفاده می کند.

سردرد خوشه ای

سردرد خوشه ای از انواع سردرد با شیوع کمتر است. بر خلاف سردرد میگرن، انواع سردرد خوشه ای در مردان بیش از زنان دیده شده است طبق آمارهای موجود تعداد مردان مبتلا به سردرد خوشه ای 5 برابر زنان می باشد. به این ترتیب می توان سردرد خوشه ای را از انواع سردرد مردانه نامید. اغلب مبتلایان به این نوع سردرد از مردان میانسال و سیگاری هستند. سردرد خوشه ای از انواع سردرد بسیار شدید است که سالی یک یا دوبار و در طی یک دوره یک تا 3 ناهه ظاهر می شود. سردرد خوشه ای از انواع سردرد یک طرفه و شدید است که چشم را نیز درگیر کرده و موجب افتادگی پلک نیز می شود. بیماران مبتلا در طی این دوره، روزانه تا 8 بار سردردهای ناگهانی را به مدت نیم تا یک ساعت تجربه می کنند.

درمان سردرد خوشه ای

این درد با حساسیت به نور و صدا و حتی حالت تهوع نیز همراه است. اکسیژن درمانی در کاهش حملات خوشه ای تاثیر مثبت دارد. بدون تردید اقدامات پزشکی فوری برای کاهش دردهای خوشه ای الزامی است. تزریق sumatriptan، dihydroergotamine و مصرف قطره بینی lidocaine به تجویز پزشک پیشنهاد می شود.  divalproex، (tomiramate و دیگر داروهای تخصصی تحت نظر پزشک انجام می شود.

برخی از انواع سردرد ثانویه هستند و به دنبال مشکل دیگری ایجاد شده اند. برای مثال مصرف داروهای خاص می تواند باعث سردرد شود که اغلب با قطع مصرف دارو از بین خواهد رفت. از دیگر انواع سردرد می توان به سردردهای سینوسی اشاره کرد که

در بسیاری از اوقات سردرد یک درد خفیف و محدود است که با توجه به موقعیت خاص ایجاد شده است. انواع سردرد دارویی، سردردهای سینوسی که در اثر سینوزیت شدید ایجاد می شود. این درد اغلب در ناحیه پیشانی، گونه ها، چشم ها و دندان های بالایی احساس می شود. درمان سینوس ها منجر به از بین رفتن سردرد سینوسی می شود. سردرد گاهی یکی از علائم فشار خون بالا بوده که با کنترل فشار خون، سردرد نیز کاهش پیدا می کند.

چنانچه سردرد به همراه گیجی، تب، تاری دید، ضعف عمومی، اختلال در تکلم، کاهش هشیاری، گرفتگی کردن و یا سرفه های شدید همراه باشد، بیمار نیاز به اقدامات سریع پزشکی داشته و می بایست تحت درمان در مرکز پزشکی قرار گیرد. زندگی با انواع سردرد ساده نیست و می تواند روی فعالیت روزمره فرد اثرات نامطلوبی داشته باشد. چنانچه سردردهای ناگهانی، شدید و به همراه اختلالات غیر عادی در خلق و خو را تجربه کردید، نیاز به درمان پزشکی دارید. درمان های متداول خانگی برای انواع سردرد موثر نیست و تنها سردردهای خفیف و ناشی از خستگی و فشارهای عصبی را بهبود می دهد.

/ 0 نظر / 76 بازدید